"ΘΕΙΑ ΛΕΝΑ"

Η Αντιγόνη Μεταξά, η οποία έγινε ευρύτερα γνωστή και αγαπητή στα παιδιά με το ψευδώνυμο «Θεία Λένα», ήταν παιδαγωγός και συγγραφέας.

Γεννήθηκε στην Αθήνα στα 1905. Πατέρας της ήταν ο Γεώργιος Μεταξάς από την Κεφαλονιά, καθηγητής που το 1904 ίδρυσε στον Πειραιά τη Σχολή Μεταξά και στα 1908 την μετέφερε στην Αθήνα στην οδό Δραγατσανίου και αργότερα στην Λεωφόρο Κηφισίας, Βας. Σοφίας σήμερα, απέναντι από τον Εθνικό Κήπο. Το σχολείο ονομάστηκε «Ελληνογαλλική Σχολή Αθηνών». Διευθύντρια της Σχολής διετέλεσε και η Αντιγόνη Μεταξά.

Η Αντιγόνη Μεταξά το 1933 ιδρύει το «Θέατρο του Παιδιού», τον πρώτο ελληνικό θίασο για παιδιά. Δίνει τακτικά παραστάσεις: «Κοκκινοσκουφίτσα», «Χιονάτη», «Σταχτοπούτα». Συγχρόνως εκδίδει τα πρώτα της βιβλία και το 1938 αρχίζει να εργάζεται στον Ραδιοφωνικό Σταθμό Αθηνών του ΕΙΡ, όπου από το 1942, ως Θεία Λένα, είχε την ευθύνη της εκπομπής «Η ώρα του παιδιού», την εκπομπή με την οποία θα μείνει στην ιστορία ως η κοσμαγάπητη "Θεία Λένα" του Ραδιοφώνου. 

Παιδιά απ' όλη την Ελλάδα ακούνε τις εκπομπές της ενώ στην Ραδιοφωνία διοργανώνει γιορτές, τις  Χαρούμενες Κυριακές, όπως τις λέει όπου προσκαλεί τα παιδιά - ακροατές στις αίθουσες των ραδιοφωνικών θαλάμων του ΕΙΡ στο Ζάππειο για να ακούσουν παιδικές χορωδίες, και να παρακολουθήσουν χορούς, κουκλοθέατρο του Μπάρμπα Μυτούση, παιχνίδια, αινίγματα και χίλια δυό άλλα.

Τριάντα δύο ολόκληρα χρόνια εργάστηκε η Αντιγόνη Μεταξά στο ραδιόφωνο και έκανε 4500 εκπομπές! Η πιο γνωστή ήταν η καθημερινή εκπομπή «Η Θεία Λένα στα Μικρά Παιδιά», που αργότερα ονομάστηκε «Καλημέρα Παιδάκια». Κάθε πρωί, στις εννέα παρά τα παιδιά προσχολικής ηλικίας άκουγαν την εκπομπή της. Έβγαλε επίσης 18 δίσκους με παραμύθια.

Το 1967 δημιούργησε το πρώτο παιδικό τηλεοπτικό πρόγραμμα που ονομαζόταν «Συντροφιά με τη Θεία Λένα». Τώρα τα παιδιά την έβλεπαν πια, και δεν άκουγαν μόνο την φωνή της. 

Η πολιτεία την τίμησε, με το Βραβείο από την Ακαδημία Αθηνών και τα παιδιά την αγάπησαν. Η κόρη της, η Λήδα Κροντηρά συνέχισε το έργο της, έχοντας παράλληλα ένα δικό της σημαντικό εκπαιδευτικό έργο.

Μετα τον θάνατο της (1971) μνημονεύεται στο πάρκο απέναντι από το μαιευτήριο "Έλενα Βενιζέλου" σε μια μαρμάρινη πλακέτα.

 Πρόσφατα το Μουσείο Μπενάκη είχε φιλοξενήσει για 2 μήνες (20/1/2017 - 29/3/2017) με τίτλο "Αγαπημένη Θεία Λένα. Η ζωή και το έργο της Αντιγόνης Μεταξά” έκθεση και ντοκιμαντέρ για τη ζωή της.

ΤΑ ΨΗΛΑ ΒΟΥΝΑ

Ο Ευρυτάνας Ζ. Παπαντωνίου, (σε συνεργασία με τον Δημοσθένη Ανδρεάδη, τον Αλέξανδρο Δελμούζο, τον Παύλο Νιρβάνα και τον Μανόλη Τριανταφυλλίδη και σε εικονογράφηση του Π. Ρούμπου) το 1918 επί κυβερνήσεως Ελ. Βενιζέλου, συγγράφει κατ’ εντολή του Υπ. Παιδείας το πρώτο αναγνωστικό (Γ' τάξης) στη δηµοτική ελληνική γλώσσα: «Τα Ψηλά Βουνά». 

Για πρώτη φορά η γλώσσα που μιλούσαν οι Έλληνες διδάσκεται στις νεότερες γενιές με ένα έργο που υπήρξε ουσιαστικό και αξεπέραστο κατόρθωµα στη φτωχή ιστορία της ελληνικής παιδαγωγικής λογοτεχνίας.

Η απλή αφήγηση και η ζωντανή γλώσσα του Ζαχαρία Παπαντωνίου καθιστούν το βιβλίο αυτό ένα από τα πιο πολυδιαβασμένα και αξεπέραστα έργα της ελληνικής λογοτεχνίας.
Μια παρέα παιδιών τελειώνουν το σχολείο και αποφασίζουν να κάνουν διακοπές, µε προτροπή του δασκάλου τους, στα ψηλά βουνά της Ευρυτανίας.
Εκεί έρχονται σε επαφή με τη ζωή του βουνού, τις ομορφιές της φύσης, δημιουργούν μια κοινότητα με ρόλους και αρμοδιότητες για τον καθένα.
Μαθαίνουν να λύνουν τα προβλήματά τους και να ξεπερνούν τις δυσκολίες της ζωής, ενώ γίνονται δάσκαλοι για τον Λάμπρο, το μικρό τσοπανόπουλο που διψάει για μάθηση. 

Tο όραµα της νεανικής αυτεξουσιότητας γίνεται πραγματικότητα. Μαθαίνουν να αγαπούν την Ελλάδα, τον εαυτό τους.

"Τα Ψηλά Βουνά" προκάλεσαν λυσσαλέες αντιδράσεις και κάηκαν δηµοσίως από τις κυβερνήσεις µετά το 1920. Το βιβλίο, που αποτελεί κοµβικό σταθµό στην ιστορία της νεοελληνικής σχολικής και παιδικής λογοτεχνίας, επέστρεψε στα σχολεία µε τη νέα εκπαιδευτική µεταρρύθµιση της κυβέρνησης Βενιζέλου το 1929 και το 1933.

Το 1974 "Τα Ψηλά Βουνά" ξανατυπώθηκαν για τα δηµοτικά σχολεία της Μεταπολίτευσης. Σήµερα "Τα Ψηλά Βουνά" είναι η πρώτη επιλογή στα προγράµµατα φιλαναγνωσίας.

Είπαν για τα "Ψηλά Βουνά":

"Με τα Ψηλά Βουνά εισέρχεται εις το δηµοτικό σχολείο η Ελλάς. Πόση ζωή, πόση ποίησης, πόση χάρη κατοικεί εκεί µέσα! Δεν ηξεύρω τι περισσότερο και τι ωραιότερο θα µπορούσε να επιθυµούσε κανείς ως αναγνωστικόν βιβλίον."- Π. Νιρβάνας

"Έργο βαθιάς ελληνικότητας της γραφής µε εξαίρετη τυπογραφική καλαισθησία." Παλαµάς – Ξενόπουλος

"Πάσα έκφρασις είναι εικών, πάσα διήγησις είναι ποίηµα." Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλος

"Είναι από τα βιβλία που ξυπνούν τους λαούς και τους κάνουν µεγάλους." Σ. Σπεράντζας

Τα "Ψηλά Βουνά", παίζονται και σαν θεατρική παράσταση, στην πόλη μας, στο θέατρο "Ολύμπιον" από την Παιδική Σκηνή του Νέου Θεάτρου Θεσσαλονίκης και σε  σκηνοθεσία Γιάννη Ρήγα.

Κατεβάστε τα "Ψηλα Βουνά" σε pdf ΚΛΙΚ