ΟΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

Με αφορμή την έναρξη των εξετάσεων από βδομάδα στο Λύκειο αλλά και μετά από λίγες μέρες στο Γυμνάσιο ας ξαναθυμηθούμε κάποια μαθήματα που υπήρχαν σε παλιά βιβλία δημοτικού και που βέβαια ήταν από τα τελευταία μαθήματα του βιβλίου.

 Και πρώτα πρώτα στο Αλφαβητάριο της Α΄ δημοτικού

 ...στο Αναγνωστικό της Β΄ δημοτικού

 

 ...στο μάθημα της Σπουδής Περιβάλλοντος Α΄ δημοτικού

 

...στο Ανθολόγιο για τους μαθητές της Ε και Στ δημοτικού σε ένα κείμενο 5 σελίδων

Εδώ να πούμε ότι το Νηπιαγωγείο προβλέφθηκε για πρώτη φορά το 1895. Έγινε ίδρυμα στοιχειώδους Εκπαίδευσης το 1929 Ν. 4397 και αποτελεί την πρώτη βαθμίδα της γενικής Εκπαίδευσης το 1976 Ν.390, ενώ για το Δημοτικό η φοίτηση ήταν 4ετής, 6ετής με προαγωγικές εξετάσεις στην Ε και ΣΤ τάξη οι οποίες καταργήθηκαν. Διακρίνονται σε μονοθέσια (15 - 30 μαθητές) και 15θέσια (421 - 450 μαθητές) (πλέον τα ολιγοθέσια δημοτικά έχουν σχεδόν καταργηθεί).

ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Οι «σχολικές» ταινίες χωρίζονται χρονολογικά σε δύο κατηγορίες: στις πιο παλιές, όπου τις παρακολουθούμε (συνήθως) παράλληλα με τη ζωή ενός καθηγητή ή δασκάλου, και στις νεώτερες, όπου οι κύριοι πρωταγωνιστές είναι (συνήθως και πάλι) οι μαθητές.  

Επίσης, ως προς το είδος τους, χωρίζονται σε αυτές του δημοτικού σχολείου, που έχουν μία κάπως πιο νοσταλγική ματιά, και σε αυτές του λυκείου (ή, έστω, εξαταξίου γυμνασίου, όπως ήταν πιο παλιά γνωστό το γυμνάσιο - λύκειο), όπου οι μαθητές «ξεσαλώνουν», λίγο πριν την ενηλικίωσή τους.
Σίγουρα οι πιο γνωστές που έχουν να κάνουν με δημοτικό σχολείο είναι:

 

 

Και αυτές που αναφέρονται στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση: 

 Να και μια σκηνή ιδιαίτερα αγαπητή σε μικρούς και μεγάλους:

ερισσότερα στα «90 λεπτά»: https://90lepta.com/blog/%cf%83%cf%85%ce%bb%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%ad%cf%82/%cf%80%ce%ac%ce%bc%ce%b5-%cf%83%cf%87%ce%bf%ce%bb%ce%b5%ce%af%ce%bf/#.WNAe9WclEff

ΤΑ ΚΤΙΡΙΑ ΤΩΝ ΑΛΛΗΛΟΔΙΔΑΚΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ

Είχαμε πει σε παλιότερη ανάρτηση για το τι ήταν τα αλληλοδιδακτικά σχολεία καθώς και για το τι μαθήματα γινόταν αλλά και τον τρόπο που γίνονταν αυτά ΚΛΙΚ

Αλλά πώς ήταν τα κτίρια αυτά, εξωτερικά και εσωτερικά;

Κατ' αρχάς να πούμε ότι το Αλληλοδιδακτικό Σχολείο χωριζόταν σε οκτώ τάξεις (κλάσεις) και ο δάσκαλος επέλεγε τους ικανότερους μαθητές αλλά και τους εξυπνότερους για να τον βοηθήσουν στη διδασκαλία. Οι μαθητές κατατάσσονταν σε κάθε τάξη με βάση τις γνώσεις τους και την πρόοδό τους σε κάθε μάθημα. Μπορούσαν, δηλαδή να ανήκουν σε μία ή περισσότερες τάξεις (κλάσεις), π.χ. μπορούσε ο μαθητής να παρακολουθεί Γραμματική στην 4 κλάση και Αριθμητική στην 6 κλάση, δηλαδή πήγαιναν από κλάση σε κλάση κατά μάθημα.

Στις εκθέσεις τις οποίες συνέταξε και υπέβαλλε στην επί των Εκκλησιαστικών Γραμματεία ο Ι. Κοκκώνης ο οποίος περιόδευσε για έλεγχο σε διάφορα σχολεία της Πελοποννήσου κατά το 1830, περιγράφεται η κατάσταση που επικρατούσε στα σχολεία με τα ανύπαρκτα ή ακατάλληλα κτίρια, την έλλειψη εξοπλισμού κλπ. αλλά και η ποιότητα της παιδείας που παρείχαν δάσκαλοι, μερικοί των οποίων είχαν ικανότητες, κατέβαλλαν φιλότιμες και πολλές φορές πέραν των δυνατοτήτων τους προσπάθειες να «φωτίσουν» τη νεολαία, σε αντίθεση με άλλους οι οποίοι δεν γνώριζαν όχι μεθόδους διδασκαλίας αλλά ούτε ορθογραφία, ούτε και αυτά τα «κολλυβογράμματα».

Εδώ θα πρέπει να τονισθεί ότι, τους δασκάλους «εδιόριζε» μεν το Ελληνικό Κράτος αλλά πλήρωναν οι τοπικές κοινωνίες (Δήμοι, Κοινότητες κλπ.), από έσοδά τους, από έσοδα των τοπικών μοναστηριών, ή από κληρονομιές διαφόρων ευεργετών. Έτσι αρκετές φορές όπου αδυνατούσαν ή κωλυσιεργούσαν οι τοπικοί άρχοντες να πληρώσουν τους δασκάλους, αυτοί, ως επαίτες κατέφευγαν στην επί των εκκλησιαστικών Γραμματεία ή στον τοπικό αστυνομικό Διευθυντή ώστε να εξαναγκάσουν τους αρμοδίους να καταβάλουν τα χρήματα στους δασκάλους. Οικονομικές δυσχέρειες ανάγκαζαν χωριά στα οποία λειτουργούσε σχολείο αλληλοδιδακτικό, να σταματήσουν τη λειτουργία του, να φύγει ο δάσκαλος και να στερηθούν τα παιδιά και αυτών ακόμη των λίγων γραμμάτων που μάθαιναν...

Τα κτίρια που προσφέρονται περισσότερο για την εγκατάσταση τους είναι τα μοναστήρια. Το γεγονός ότι οι δάσκαλοι ανήκουν στον κλήρο, καθώς επίσης ότι τα μοναστήρια συχνά διαθέτουν βιβλιοθήκη συνηγορούν υπέρ αυτής της λύσης. Έτσι στεγάζονται σε μονές μεταξύ άλλων: η σχολή του Άργους, οι δύο σχολές της Νάξου, το σχολείο της Σίφνου, η σχολή της Τρύπης (Λακωνία)  η σχολή της Στεμνίτσας κ.ά.

 

1ο δημοτικό σχολείο Άργους - Καποδιστριακό σχολείο

Ωστόσο, όσο πλησιάζουμε στο τέλος του 18ου αιώνα πυκνώνουν οι περιπτώσεις ελληνικών και ανωτέρων σχολών για τις οποίες κατασκευάζεται ιδιαίτερο κατάλυμα. Φαίνεται ότι τα πιο απλά από αυτά τα κτίρια περιλαμβάνουν δύο ορθογώνιους χώρους και καλύπτουν τις πιο στοιχειώδεις ανάγκες της διδασκαλίας. Κατασκευάστηκαν όμως και πλήρεις εκπαιδευτικές μονάδες με βιβλιοθήκη και οικοτροφείο, κυρίως στις περιπτώσεις όπου η φήμη κάποιου δασκάλου έφερνε και σημαντικό αριθμό σπουδαστών από μια ευρύτερη περιφέρεια. Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε ως παράδειγμα η σχολή του Παλαμά στο Μεσολόγγι, που γύρω στο 1780 συγκέντρωνε περίπου 300 μαθητές, τη σχολή της Βυτίνας που ιδρύθηκε το 1780 και όπου συνέρρεαν μαθητές "αυτόχθονες και ετερόχθονες", τη σχολή της Δημητσάνας, τη σχολή του Ντέκα, που κατασκευάστηκε γύρω στο 1750 στην Αθήνα, το Ελληνομουσείο της Ζαγοράς στο Πήλιο, τη σχολή των Μηλιών και τέλος τις φημισμένες σχολές της Χίου και των Κυδωνιών.

Τα κτίρια αυτά αναπτύσσονται συχνά σε δυο ορόφους. Στό ισόγειο βρίσκονται κατά κανόνα τα δωμάτια των οικοτρόφων μαθητών καθώς και οι βοηθητικοί χώροι (κουζίνα, εστιατόριο, αποθήκες κλπ.). Όλοι αυτοί οι χώροι βλέπουν στην κεντρική αυλή/κήπος κατευθείαν ή μέσω στεγασμένων περιμετρικών διαδρόμων. Στον όροφο, όπου φτάνει κανείς με εξωτερικές σκάλες, βρίσκονται συνήθως η βιβλιοθήκη, οι αίθουσες διδασκαλίας, τα δωμάτια των καθηγητών.

Στα κοινά αλληλοδιδακτικά σχολεία, οι αίθουσες διδασκαλίας, σύμφωνα με τις σπάνιες περιγραφές που διαθέτουμε, δεν φαίνεται να παρουσιάζουν κάποια διαφοροποίηση από τους άλλους χώρους και να αποτελούν αντικείμενο ειδικών απαιτήσεων σ' ότι αφορά τα ανοίγματα (πόρτες, παράθυρα) η τη διάταξη του εξοπλισμού. Πρόκειται για κοινά δωμάτια, ευρύχωρα, όπου τοποθετείται το γραφείο του δασκάλου και τριγύρω καθίσματα για τους μαθητές. 

Το ύψος της αίθουσας προβλέπεται από 5 έως 7 μέτρα, ύψος αρκετά μεγάλο που υπακούει στην προβληματική για τη σημασία του αέρα στη μετάδοση των ασθενειών και σκοπεύει στην αύξηση του όγκου του αναγκαίου για την αναπνοή των μαθητών. Η κάτοψη τής. αίθουσας, είναι ορθογωνική, το πλάτος της, που είναι αρκετά μικρότερο από το μήκος, δεν πρέπει να ξεπερνά τα εννέα έως δέκα μέτρα, αλλά οι ακριβείς διαστάσεις καθορίζονται σε σχέση με τον αριθμό των μαθητών.

 Σε όλο το μήκος της αίθουσας τοποθετούνται σειρές θρανίων που η καθεμιά μπορεί να χωρέσει μια εικοσάδα μαθητών. Στη δεξιά άκρη κάθε θρανίου βρίσκεται το αναλόγιο του πρωτόσχολου, η πινακίδα των δειγμάτων της γραφής και ο "τηλέγραφος", όπου ο πρωτόσχολος αναρτά κάθε φορά επιγραφές με τις κινήσεις που πρέπει να εκτελέσουν οι μαθητές. Οι "τηλέγραφοι" ήταν πινακίδες πλάτους 22 εκ. και ύψους 14 εκ. που περιστρέφονται γύρω από κατακόρυφους ξύλινους άξονες, τους "πινακοστάτες", και τοποθετούνται στην άκρη των θρανίων απ' όπου αρχίζουν οι διάφορες τάξεις.

Τα θρανία αποτελούνται από γραφεία και καθίσματα ενωμένα σε ενιαίο ξυλουργικό σώμα. Το επάνω μέρος των γραφείων είναι διαμορφωμένο ανάλογα με τη θέση που αντιστοιχεί στις διάφορες τάξεις της γραφής: έτσι το πρώτο επιτρέπει τη γραφή στην άμμο ενώ το τελευταίο έχει υποδοχές για μελανοδοχεία.

Τα ημικύκλια είναι τα κάγκελα όπου στέκονται οι μαθητές για να μαθαίνουν την ανάγνωση. Εκεί συγκεντρώνονται σε μικρές ομάδες για να βλέπουν τον σανιδοπίνακα με μια σελίδα του μαθήματος. Ύστερα πάνε στο επόμενο ημικύκλιο για να βλέπουν την επόμενη σελίδα.

Κάθε τόσο γινόταν εναλλαγή: οι καθιστοί σηκώνονταν να πάνε στα ημικύκλια για προφορική διδασκαλία και οι όρθιοι πήγαιναν στα θρανία για να τελειοποιηθούν στο γράψιμο.

 

Το βάθρο του δασκάλου αποτελεί επίσης αντικείμενο προβληματισμού. Προτείνεται να είναι αρκετά υπερυψωμένο και να σχηματίζεται από κάτω ντουλάπι όπου να φυλάγονται η άμμος, τα μολυβδοκόνδυλα κλπ. Ακόμη ζητείται να είναι περισσότερο ευρύχωρο και μακρύ ώστε να τοποθετούν δίπλα στην έδρα του δασκάλου γραφεία για τους γενικούς πρωτόσχολους, που με αυτόν τον τρόπο όμως παίρνουν τη θέση υποδιδασκάλων. 

 

Εσωτερικό αλληλοδιδακτικού σχολείου. Ορθογώνιο, ψηλοτάβανο, στη σειρά τα θρανία, ο δάσκαλος σε βάθρο υπερυψωμένο για να ελέγχει καλύτερα τους μαθητές.

Μπορεί να υπάρχουν έως τρεις πόρτες. Η τελική επιλογή αφήνεται στον υπεύθυνο του κτιρίου. Αλλά σε όλες τις περιπτώσεις καθορίζεται ακριβώς η θέση τους σε σχέση με έναν ειδικό προορισμό, πάντα μέσα στα πλαίσια της λογικής που χρησιμοποιεί τον χώρο για να επιβεβαιώσει τις ιεραρχίες και να διευκολύνει την επιτήρηση. Έτσι η μία από τις πόρτες, αυτή που φέρνει κατευθείαν στο δρόμο, χρησιμοποιείται αποκλειστικά από τον δάσκαλο και θεωρείται καλό να βρίσκεται σε μία άκρη της αίθουσας μακριά από την έδρα. Αντίθετα η κύρια είσοδος, που είναι η είσοδος των μαθητών, οδηγεί στο προαύλιο και βρίσκεται δίπλα στο βάθρο. Με αυτόν τον τρόπο ο δάσκαλος μπορεί να ελέγχει την είσοδο και την έξοδο των μαθητών και να επιβάλλει την τάξη χωρίς να χρειάζεται να μετακινηθεί. Η τρίτη πόρτα είναι μικρότερη, στην άλλη άκρη του βάθρου, και οδηγεί στα αποχωρητήρια που πρέπει να είναι χωρισμένα από το προαύλιο.

Τα αντικείμενα που χρησιμεύουν για τη γραφή και είναι στερεωμένα στα γραφεία, όπως τα "αβάκια", οι "κονδυλοφόροι", τα "σπογγιστήρια" για τον καθαρισμό των αβακίων, το "ομαλιστήριο" για την εξομάλυνση της άμμου του γραφείου των αρχαρίων.

Ακόμα θερμάστρες, γραφείο για τον δάσκαλο, βιβλιοθήκη, πινακίδες, μαυροπίνακες, ρολόι, "δείκται" των πρωτόσχολων ερμηνευτών, διάφορα ένσημα και παράσημα, ντουλάπια, κλπ. Τέλος, στον τοίχο πάνω από την έδρα αναρτώνται τα ακόλουθα αντικείμενα: οι κατάλογοι κατάταξης των μαθητών στα διάφορα μαθήματα, ο "πίναξ της τιμής", ο "μαύρος πίναξ της ατιμώσεως", μία πινακίδα όπου με "μεγάλα γράμματα" είναι γραμμένο το γνωμικό: "Εις τόπος διά καθέν πράγμα και καθέν πράγμα εις τον τόπον του" καθώς και ένα εικονοστάσιο με την εικόνα του Σωτήρα, της Μεταμόρφωσης η του Παντοκράτορα.

Επίσης πίνακας χωρισμένος σε στήλες με επιγραφές όπως: "φρόνιμος, επιμελής, εύτακτος, φιλαλήθης, ευπειθής κτλ ", στον οποίον καταγράφονται κάθε μήνα τα ονόματα των μαθητών που βραβεύονται για την επιτυχία τους στις διάφορες ασκήσεις η για τη συμπεριφορά τους γενικά.

Άλλος πίνακας που σ' αυτόν σημειώνονται τα ονόματα των μαθητών που μετά από συχνές παρατηρήσεις και ποινές παραμένουν "αδιόρθωτοι". Ο πίνακας χωρίζεται σε στήλες που αντιστοιχούν στα σφάλματα όπως: "φλύαρος, ρυπαρός, παρήκοος, οκνηρός η αμελής, φιλοπαίκτης, ψεύτης, διεστραμμένος..." 

Τελικά, η αλληλοδιδακτική μέθοδος εφαρμόστηκε στην περίοδο του Καποδίστρια για λόγους κυρίως οικονομικούς στο τότε νεοϊδρυθέν Ελληνικό κράτος, συνέχισε να εφαρμόζεται στα χρόνια του Όθωνα, παράλληλα πέρασε και στα Επτάνησα από το 1826 και μεγάλωσε αρκετές γενιές μαθητών...

ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΠΟΔΙΕΣ

Όλοι οι σημερινοί 50άρηδες θυμούνται τον απαράβατο κανόνα του "παλιού σχολείου": "Η όμοια εμφάνιση των μαθητών και ιδίως των μαθητριών". Οι τιμωρίες ήταν βαριές εάν κάποια μαθήτρια δεν ερχόταν στο σχολείο με την πατροπαράδοτη μπλε ποδιά και τον συνοδευτικό άσπρο γιακά. 

 

ποδιά και σάκα της εποχής

Για το εκπαιδευτικό σύστημα και τα δεδομένα της εποχής, η  μπλε σχολική ποδιά, μαρτυρούσε την ιδιότητα του μαθητή, υπηρετούσε την ομοιομορφία των μελών της μαθητικής κοινότητας. Για ορισμένους μάλιστα ακόμη πιο συντηρητικούς, ήταν η έκφραση της συνοχής της μαθητικής κοινότητας.

Μάλιστα ακόμα και σήμερα σε κάποιες χώρες όπως π.χ. στη Μ. Βρετανία πιστεύουν ότι οι μαθητές όταν πηγαίνουν με στολή στο σχολείο βοηθιούνται περισσότερο στο να επικεντρωθούν στη μάθηση. 

 σχολείο στη Μ. Βρετανία

Έτσι, κάθε Σεπτέμβριο, γινόταν το πέρασμα των μαθητριών από τα πολυκαταστήματα αλλά και τις βιοτεχνίες για να δοκιμάσουν τις καινούριες ποδιές, που φυσικά και εδώ υπήρχε ...μόδα. 

Έτσι υπήρχαν ποδιές φτηνές για παιδιά που οι γονείς τους δεν είχαν μεγάλη οικονομική άνεση αλλά και πανάκριβες ποδιές που η μόδα απαιτούσε να τις αγοράσουν όσοι είχαν άνεση οικονομική. 

Μάλιστα είχε ποδιές ακριβές, (300 - 400 δρχ.) αλλά και πανάκριβες "by Tseklenis" που έφτανε και το 1/3 του μισθού...

 

εφημερίδα "ΝΕΑ" (1980)

Οι διαφημίσεις πάμπολλες την εποχή εκείνη...

Στις 6 Φεβρουαρίου του 1982 ο υπουργός Παιδείας της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, Λευτέρης Βερυβάκης αποφάσισε την κατάργηση της υποχρεωτικής χρήσης της σχολικής ποδιάς. 

 

Λ Βερυβάκης

Οι μαθητές υποδέχτηκαν τα νέα με χαρά, καθώς οι περισσότεροι υποστήριζαν ότι η σχολική ενδυμασία τους καταπίεζε. Ιδιαίτερα τα κορίτσια απαλλάχτηκαν από τη μπλε ποδιά με τον άσπρο γιακά και τα άσπρα καλτσάκια που τις περιόριζε. Τα κορίτσια, με την κατάργηση της ποδιάς, βρήκαν ευκαιρία να φορέσουν λίγο πιο κοντές φούστες και το μέχρι τότε απαγορευμένο καλσόν.... 

Οι πιο προοδευτικοί συμφώνησαν με το μέτρο του υπουργού, γιατί πίστευαν πως η ομοιομορφία στο ντύσιμο των μαθητών εμπόδιζε την ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους και έκανε τα σχολεία να μοιάζουν με στρατόπεδα. Αντίθετα, οι πιο παραδοσιακοί υποστήριξαν ότι με την κατάργηση της σχολικής ποδιάς θα χανόταν η ταυτότητα των μαθητών και θα επικρατούσε ασυδοσία στην εξωτερική εμφάνιση, ειδικά των κοριτσιών. 

Τον πρώτο καιρό δεν έβγαλαν όλοι οι μαθητές την ποδιά και συνέχισαν να τη φορούν. Ίσως και από συνήθεια… Έτσι, σε πολλές φωτογραφίες του 1982 - 1983 το ντύσιμο των μαθητών είναι «ανάμεικτο»....

Πολλοί θυμούνται τα χρόνια που φορούσαν τη σχολική τους ποδιά με νοσταλγία. Η αλήθεια είναι ότι το μέτρο καταργήθηκε χωρίς αντιδράσεις. Άλλωστε δεν είχε κανένα ουσιαστικό συμβολισμό και η εποχή σήκωνε πολλές «αλλαγές».... 

Αναγνωστικά με ποδιές στο εξώφυλλο

ΣΧΟΛΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ, ΠΑΡΕΛΘΟΝ - ΠΑΡΟΝ - ΜΕΛΛΟΝ

Ένα power point για να μήν παραπονιόμαστε εμείς τα παιδιά για τα σχολεία μας γιατί τα παλιά και τα μελλοντικά παιδιά δεν έκαναν και δε θα κάνουν τόσο ωραίο μάθημα όπως εμείς με τους καταπληκτικούς μας δασκάλους.

 ΚΛΙΚ

ΤΑ ΑΛΛΗΛΟΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

Ο Καποδίστριας έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον για την παιδεία. Ίδρυσε το αλληλοδιδακτικό σχολείο, στο οποίο οι καλύτεροι μαθητές των μεγαλύτερων τάξεων, με τη βοήθεια του δασκάλου, μάθαιναν τους μικρότερους να διαβάζουν και να γράφουν. Γρήγορα διαδόθηκαν σε όλη τη χώρα και μάλιστα στις αρχές του 1831 λειτουργούσαν σε όλη την επικράτεια 121 αλληλοδιδακτικά σχολεία με 10.000 μαθητές. 

Το πρώτο αλληλοδιδακτικό σχολείο στο Ναύπλιο, σήμερα λειτουργεί ως Δημαρχείο

Εικονική περιήγηση του κτιρίου και του χώρου γύρω από αυτόν ΚΛΙΚ

Η πρωινή διδασκαλία ξεκινούσε στις 9 το πρωί και κρατούσε έως τις 12 το μεσημέρι. Υπήρχε ένας μόνο δάσκαλος και με τη βοήθεια των πρωτόσχολων δηλαδή των μεγαλύτερων και πιο προχωρημένων παιδιών δίδασκαν τους μικρότερος και αδύναμους.

Στις 12 τα παιδιά επέστρεφαν στα σπίτια τους για φαγητό και ξεκούραση για να επανέλθουν 2 ώρες μετά και για άλλες τρεις ώρες μάθημα μέχρι τις 5 το απόγευμα.

Τα μαθήματα που διδάσκονταν ήταν Γραμματική, Αριθμητική, Ιερά (Θρησκευτικά), Γραφή (Γραμμική Ιχνογραφία) και Ανάγνωση. Τα κείμενα που διάβαζαν ήταν κυρίως αποσπάσματα από τον Όμηρο.

Το πρώτο γνωστό ελληνικό αλφαβητάριο, τυπωμένο στη Βιέννη το 1771, με δαπάνη του Κ.Α Φιλιππίδου.

 

Σχολικό εγχειρίδιο Γλώσσας που περιλαμβάνει τους γραμματικούς κανόνες της νέας ελληνικής.

Αποθηκεύστε την σε pdf ΚΛΙΚ

Μετά τις 5 όποιος ήθελε, έπαιζε και λίγο στην αυλή του σχολείου... 

Οι μαθητές χωρίζονταν σε κλάσεις, ανάλογα με τις ικανότητές τους και για να περάσουν από μια κλάση σε μια άλλη έπρεπε να συμμετάσχουν σε εξετάσεις.

Χρησιμοποιούσαν κοντυλοφόρους και πλάκες για να γράφουν, αβάκια για να μετράν.

Στον τοίχο, πάνω από την έδρα ήταν ο "μαύρος πίναξ της ατιμώσεως" όπου γράφονταν οι αμελείς και άτακτοι μαθητές και στα 1856 πήρε το όνομα «Πίναξ μομφής», ώσπου το 1863 καταργήθηκε με απόφαση του Υπουργείου Παιδείας. Αντίθετα στους επιμελείς μοιράζονταν παράσημα και πιττάκια, τα εύσημα δηλαδή του δασκάλου προς τους μαθητές. Οι μαθητές φορούσαν φουστανέλες.

Το 1834 με Βασιλικό διάταγμα ιδρύθηκαν τα ελληνικά σχολεία, τα οποία πήραν το όνομα «Αλληλοδιδακτικά Όθωνος», και περιλάμβαναν μαθητές των οποίων η ηλικία κυμαινόταν από 10 έως 40 ετών. Ένα από αυτά εγκαταστάθηκε και στην Τριπολιτσά.

Οι μαθητές έμπαιναν στην αίθουσα έκαναν πρώτα τη προσευχή τους και έπειτα έλεγαν τον Βασιλικό ύμνο, μετά από σύνθημα που ο δάσκαλος έδινε με τη σφυρίχτρα: « Τον Βασιλέα τον πρώτον Όθωνα, Δος δόξης στέφανον, την τύχην άφθαρτον, τον Βασιλέα μας σώσον Θεέ».

Οι πρώτοι δάσκαλοι δεν είχαν διπλώματα. Τα απόκτησαν μετά το 1835 που ιδρύθηκε το «Διδασκαλοδιδακτήριον», στο οποίο σπούδαζαν οι μελλοδιδάσκαλοι, όπως τους αποκαλούσαν. Αργότερα το 1852 με διάταγμα ιδρύθηκε το παρθεναγωγείο της Φιλεκπαιδευτικής εταιρείας, το Αρσάκειο. 

Αυτή ήταν η κατάσταση στα σχολεία μας ως το 1880, όταν πλέον έγινε ριζική μεταβολή στην Ελληνική εκπαίδευση.

ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ - ΜΥΘΟΣ Ή ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ;

Υπήρξε ή όχι το "κρυφό σχολειό;"

¨Το κρυφό σχολειό" Ο εξαιρετικός πίνακας του Ν. Γύζη

ίας. Πολλοί αναθεωρητές ιστορικοί επιχειρούν να αμφισβητήσουν την ύπαρξη του και να το παρουσιάσουν ως έναν «εθνικό μύθο»....

Διαβάστε όλο το άρθρο: http://www.mixanitouxronou.gr/ipirxe-i-ochi-to-krifo-scholio/

Λέγονται και γράφονται κατά καιρούς διάφορα σχετικά με το κρυφό σχολείο την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Πολλοί αναθεωρητές ιστορικοί επιχειρούν να αμφισβητήσουν την ύπαρξη του και να το παρουσιάσουν ως έναν «εθνικό μύθο»....   

Το σπουδαιότερο επιχείρημα των αρνητών του κρυφού σχολείου είναι το εξής: Οι Οθωμανοί Τούρκοι έδειξαν σε γενικές γραμμές ανοχή σε θέματα πίστης και εκπαίδευσης. Άρα, η ύπαρξη τέτοιου είδους «σχολείων» καθίστατο περιττή.... 

Άλλωστε και ο παρακάτω χάρτης που είναι παρμένος από την Ιστορία του Ελληνικού Έθνους παρουσιάζει τις έδρες των ανώτατων σχολείων από το 1669 - 1821.

Αφού λοιπόν λειτουργούσαν τόσα σχολεία "φανερά" ποιος ο λόγος να υπάρχει κρυφό σχολείο;

Χρονικά, η Τουρκοκρατία υπήρξε μια τεράστια περίοδος, η οποία ενέτασσε στους κόλπους της το σύνολο του Ελληνισμού. Συνεπώς, δεν μπορούμε να κάνουμε λόγο για μια κατάσταση που ήταν ίδια στον χρόνο και τον χώρο. Κατά τους πρώτους δύο αιώνες, η μεταχείριση των υποδούλων υπήρξε πιο καταπιεστική με κύρια χαρακτηριστικά το παιδομάζωμα και τους βίαιους εξισλαμισμούς....
Οι φανατικοί μουσουλμάνοι στράφηκαν κατά οποιουδήποτε που δεν ακολουθούσε πιστά το Κοράνι.
Απο τον 17ο αιώνα και μετά τα πράγματα βελτιώνονται στην εκπαίδευση και οι Έλληνες αρχίζουν να ιδρύουν εκπαιδευτικά ιδρύματα πάντα όμως με τη βοήθεια της Εκκλησίας και άλλων Ελλήνων ευεργετών. Ίσως τότε τα κρυφά σχολεία να σταμάτησαν τη λειτουργία τους αν και ούτε αυτό είναι σίγουρο αφού οι κατά τόπου πασάδες είχαν διαφορετικές αντιλήψεις και αποφάσεις. 

Ο Γ. Μπαμπινιώτης λέει χαρακτηριστικά:

"Η Εκκλησία πρωτοστατεί στη διάσωση των ελληνικών γραμμάτων με το λεγόμενο "κρυφό σχολειό". Στην πραγματικότητα φαίνεται πως υπήρχε μια μορφή πρωτοβάθμιας παιδείας, που γινόταν με καθαρώς εκκλησιαστική πρωτοβουλία. Σίγουρα η όλη παιδεία επί Τουρκοκρατίας δεν ήταν αποκλειστικά της Εκκλησίας. Ωστόσο η πρωτοβάθμια, τα πρώτα γράμματα, πολύ συχνά ήταν μια διδασκαλία από ιερείς με βάση την Οκτώηχο (που περιείχε τροπάρια που ψάλλονται στην εκκλησία) και άλλα εκκλησιαστικά βιβλία". 

Γενικά, γραπτές μαρτυρίες για την ύπαρξη και λειτουργία κρυφών σχολειών (με τη γνωστή έννοια) στον ευρύτερο ελληνικό χώρο δεν έχουν βρεθεί. Είναι πολύ πιθανό, όμως, σε κάποια περιοχή ή περιοχές και για κάποιο διάστημα, οι συνθήκες μόρφωσης να ήταν ιδιαίτερα αντίξοες. Απ’ αυτό το γεγονός γενικεύτηκε η ιδέα του «κρυφού σχολειού».

Οπωσδήποτε η διαμάχη για την ύπαρξη ή όχι του κρυφού σχολείου θα συνεχιστεί με αμείωτη ένταση. Όμως κάτι το οποίο έχει εντυπωθεί στο συλλογικό υποσυνείδητο είναι δύσκολο να σβηστεί....

"Το κρυφό σχολειό" Μουσείο Κέρινων Ομοιωμάτων Π. Βρέλλη (Ιωάννινα)